سلام عزیز! حال دلت خوبه؟ میخوای اینبار با یه نگاه متفاوت درباره شبهای ۱۹ و ۲۱ رمضان حرف بزنیم؟
با هم نگاه کنیم به علی علیه السّلام از دریچه چشم کسی که نه شیعه بود، نه حتی مسلمان، اما چهار دهه از عمرش رو پای علی علیه السّلام گذاشت. جرج جرداق، مسیحی لبنانی. بیا ببینیم این مسیحیِ عاشقِ علی، چی از مولا به ما یاد میده.

داستان از یه جای جالب شروع شد. جرج جرداق مسیحی، تو ۱۳ سالگی نهج البلاغه رو حفظ بود .ببین چقدر عجیبه! یه نوجوان مسیحی، توی یه روستای کوچیک تو جنوب لبنان، غرق در کلمات کسی که ۱۴۰۰ سال پیش تو کوفه زندگی می کرد. بعدها خودش گفت: »عده‌ای به من پیشنهاد میکردند که مثلًا در مورد سایر خلفاء بنویسم… اما من نپذیرفتم. نه به این خاطر که بخواهم بگویم آنها بد هستند، نه اصلًا اینطور نبود. بلکه من پس از علی علیه السّالم کسی را شایسته نوشتن ندیدم .

جرداق توی کتاب معروفش »الامام علی صوت العداله االنسانیه« )امام علی صدای عدالت انسانی( یه جمله
طلایی داره که آدم رو به فکر فرو میبره. می گه :”ای دنیا! چه می شد که همه توان خود را گرد می آوردی و در هر روزگاری “علی” ای با آن قلب و زبان و امتیازاتش عنایت می کردی!”.

یعنی چی؟ یعنی علی علیه السّلام فقط یه شخصیت تاریخی برای مسلمونا نیست. یه الگوی جهانیه برای همه آدما، هر جا، هر زمان.

از صلحِ درون تا صلح با جهان

حالا بیا ببینیم این دانشمند مسیحی از علی علیه السّلام چی دیده که اینقدر شیفته ش شده. نکته جالب اینجاست که جرداق یه شباهت عجیب بین علی علیه السّلام و مسیح علیه السّلام پیدا کرده. اونجا که میگه:
“به نظر من سخن یسوع (عیسی) و طلب غفران و رحمت برای کسانی که صلیب را برای وی مهیا می کردند، با
سخن امام علی علیه السّلام هنگامی که از سوی ابن ملجم ضربت خورد شباهت دارد”.
ببین! علی علیه السّلام وقتی روی زمین افتاده و خون از سر و صورتش میاد، به جای نفرین، به جای فریاد، به فرزندانش میگه :» اگر زنده ماندم خودم به کارش رسیدگی می کنم، اگر مردم، او را یک ضربت بزنید و مثله اش نکنید « . این همون روحیه ایه که جرداق تحسینش میکنه. روحیه ای که حتی به قاتلش هم کرامت انسانی رو هدیه میده.

جرداق یه جای دیگه از کتابش از رفتار علی علیه السّلام با دشمنانش میگه. تو جنگ صفین، وقتی یاران امام شروع کردن به دشنام دادن به شامیان، علی علیه السّلام جلوشون رو گرفت و گفت :» من از اینکه زشت گو باشید ناخشنودم. ولی اگر کارهای آنان را بازگویی کنید و چگونگی آن ها را بیان کنید، سخنانتان راست تر  واهد بود. به جای دشنام دادنشان، بگویید: خدایا خون ما و آنان را حفظ کن. بین ما و آنان آشتی برقرار فرما «.
این چیزیه که جرداق بهش “سلامت قلب” میگه. مینویسه: »از اخلاق او که مبین سلامت قلبی او بود، این است که از هیچ مخلوقی کینه در دل نداشت، و مقامی برای دشمنی حتی برای سرسختترین دشمنانش نمیشناخت«.

انسانی برای همه انسان ها

اما شاید مهمترین چیزی که جرداق از علی علیه السّلام میبینه، نگاه انسانی اش به همه آدمهاست.
معروف ترین جملهای که جرداق از علی علیه السّلام نقل میکنه، اون نامه معروف به مالک اشتره :» مردم دو دسته اند: یا برادر دینی تو هستند یا در آفرینش همانند تو «.
جرداق درباره این نگاه علی علیه السّالم مینویسه: »در نگاه علی، انسان بودن دلیل کافی است بر این که شخص محترم، محبوب و مورد توجه باشد و حقش محترم شمرده شود«.
و بعد یه مثال خیلی جالب میزنه. میگه خیلی ها علی رو دیدند که عمامه سبزش رو سرش بود و توی مسجد مدینه با تمام جدیت این جمله رو تکرار میکرد :»هرکس پیرو انجیل را بیازارد، مرا آزرده است «.
این برای جرداق که خودش مسیحیه، چقدر میتونه الهامبخش باشه! میبینی؟ علی علیه السّلام ۱۴۰۰ سال پیش داشت از حقوق انسانی کسانی دفاع میکرد که همکیش خودش نبودند.

پیام این روزها برای تو

عزیز! این روزا، ۱۹ و ۲۱ رمضان، فقط روزای عزاداری نیستن. روزای فکر کردنه. جرج جرداق توی یکی از مصاحبه هاش یه جمله طلایی داره که میتونه چراغ راه ما باشه. می گه :»انقالب علی بن ابیطالب، انقالب انسانی، اجتماعی، فکری و فرهنگی بود. بین دو جبهه فاصله های زیادی بود: از یک طرف فسق و قتل و قاچاق انسان و برده و مرگ، از طرف دیگه دین و رحمت و عدالت و انسانیت و آزادی و حیات. من موظف شدم که جبهه علی را که خالص ترین جبهه هاست، مورد بررسی قرار دهم. این جبهه راه را برای من روشن کرد و چراغ راهم شد «.
ما هم میتونیم این روزا انتخاب کنیم. میتونیم مثل خیلی ها فقط گریه کنیم و تموم بشه. یا میتونیم مثل جرداق، از علی علیه السّلام یاد بگیریم:
• یاد بگیریم با کسی که دوستش نداریم، با کسی که بهمون بد کرده، چطور رفتار کنیم .مثل علی علیه السّلام که حتی به قاتلش سفارش مدارا کرد.
• یاد بگیریم به همه آدما، فارغ از دین و عقیده شون، به چشم انسان نگاه کنیم .مثل علی علیه السّلام که میگفت مسیحی رو اذیت نکنید که من رو اذیت کردید .
• یاد بگیریم برای باورهامون بمیریم، اما نمردن هامون هم برای باورهامون باشه .مثل علی علیه السّلام که تو محراب عبادت، با صورت خونی، فریاد زد »فُزتُ وَ رَبِّ الکَعبَه«؛ به خدای کعبه رستگار شدم.
جرداق آخرای کتابش یه آرزوی قشنگ داره. می گه کاش میتونستیم همه استعدادهامون رو جمع کنیم و یه بار دیگه به جهان، یه علی دیگه بدیم .شاید ما نتونیم علی بشیم، اما میتونیم علی گونه زندگی کنیم. میتونیم توی زندگیمون، یه ذره از اون عدالت، یه ذره از اون محبت، یه ذره از اون کرامت رو زنده کنیم.
شبهای قدر، شبی که قراره تقدیر یک ساله مون نوشته بشه، چه تقدیری بهتر از اینکه ما هم توی جبهه علی باشیم؟ جبهه رحمت، جبهه عدالت، جبهه انسانیت.

شهادت مظلومانه موالی متقیان بر تو و همه جوون های با غیرت تسلیت. امیدوارم توی این شبها، دلمون یه ذره به نور آقا علی جان روشن بشه. التماس دعا

 دکنر حمیدرضا میرزایی