در آستانه‌ی ۱۳ رجب قرار داریم؛ روز تولد انسانی که فقط قهرمان میدان نبرد نبود، بلکه پیشروِ شناختِ انسان بود.
حضرت علی(سلام الله علیه) از آن چهره‌هایی است که کلماتش تاریخ مصرف ندارد؛ چون نه برای کتابخانه‌ها، بلکه برای زندگی کردن گفته شده‌اند.

به همین مناسبت، خوب است مکثی کنیم روی یکی از عمیق‌ترین شعرهای منسوب به ایشان؛ شعری که اگر درست فهمیده شود، می‌تواند ریشه‌ی بسیاری از بحران‌های هویتی، احساس «کم‌بودن» و فرسودگی ذهنیِ امروز، به‌ویژه در دوران دانشجویی، را بخشکاند:

پیام شعر شفاف است، اما تکان‌دهنده:
تو مسئله نیستی؛ راه‌حلی.

ما عادت کرده‌ایم دردهایمان را به بیرون نسبت دهیم؛
به شرایط اقتصادی، فشار دانشگاه، خانواده، جامعه یا شانس بد.
اما علی(سلام الله علیه) آدرس را عوض می‌کند و ما را روبه‌روی خودمان می‌نشاند.
می‌گوید بخش زیادی از رنج‌ها، از خطاهای فکری ما می‌آیند؛ و عجیب‌تر اینکه، همان‌جا هم قابل درمان‌اند.

وقتی قدرت را بیرون از خودت جست‌وجو می‌کنی، شکننده می‌شوی.
اما وقتی بفهمی «درمان» در لایه‌های درونی توست، دیگر منتظر معجزه‌ی بیرونی نمی‌مانی.
تو یک انسان معمولی نیستی؛
تو یک سیستم خودترمیم‌شونده هستی.

در ادامه، شعر ضربه‌ی نهایی را می‌زند:
«فکر می‌کنی موجود کوچکی هستی؟ در حالی که جهانِ بزرگ در تو پیچیده شده.»

این جمله، خط بطلان است بر تمام حس‌های حقارت.
در فضای رقابتی دانشگاه، خیلی‌ها خودشان را با نمره، رزومه، رتبه و مقایسه تعریف می‌کنند.
اما علی(سلام الله علیه) می‌گوید:
تو فقط یک شماره دانشجویی یا یک اسم در لیست نیستی.
تو «عالمِ صغیر»ی هستی که تمام ظرفیت‌های «عالمِ کبیر» در تو فشرده شده است.

تمام استعدادهای رشد، معنا، خلاقیت و فهم، در وجود تو هست.
مشکل این نیست که کم هستی؛
مشکل این است که خودت را کوچک ترجمه کرده‌ای.

۱۳ رجب، فقط روز تولد یک انسان بزرگ نیست؛
روزی است برای یادآوری این حقیقت ساده اما عمیق:
جهانِ بزرگ، خیلی نزدیک‌تر از آن چیزی است که فکر می‌کنی؛
درونِ خودت.

دکتر حمیدرضا میرزایی